Antitrust in Poland

Komisja Europejska rozpoczęła nowy rok 2010 dając wyraźny sygnał branży farmaceutycznej, że wspólnotowe prawo konkurencji będzie dla niej poważnym źródłem ryzyka w najbliższym czasie. Dokonała tego wszczynając postępowanie przeciwko spółce Lundbeck oraz ogłaszając nowy program monitoringu ugód patentowych dotyczących leków.

7 stycznia Komisja ogłosiła wszczęcie postępowania antymonopolowego przeciwko innowacyjnemu producentowi leków, spółce Lundbeck, w związku z podejrzeniem, że spółka ta podejmowała działania w celu ograniczenia wejścia na rynek generyków wobec jej antydepresantu Citalopram. Jest to drugie postępowanie, obok sprawy Les Laboratoires Servier, będące efektem badania sektorowego rynku farmaceutycznego, które przeprowadziła Komisja.

12 stycznia Komisja wystosowała żądanie wydania informacji do grupy firm farmaceutycznych (brak publicznych informacji do kogo konkretnie), w którym wymaga od tych firm dostarczenia wszystkich umów między producentami innowacyjnymi a generycznymi mających charakter ugody patentowej (patent settlement) i zawartych między 1 lipca 2008 r. a 31 grudnia 2009 r. Komisja w szczególności zainteresowana jest tzw. płatnościami zwrotnymi (reverse payments), czyli de factowynagradzaniu przez producenta innowacyjnego producentów generycznych za opóźnienie wprowadzenia ich produktów na rynek. Jednocześnie Komisja zapowiedziała, że takie żądanie może być powtarzane co roku, tak długo, jak problem będzie występował.

Źródła:

• http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/10/12
• http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/10/8

Brytyjski supermarket Safeway złożył do sądu pozew o odszkodowanie przeciwko swoim byłym pracownikom. Zdaniem przedsiębiorcy to właśnie byli pracownicy są odpowiedzialni za zawiązanie kartelu. (Brytyjski organ ds. konkurencji prowadzi obecnie postępowanie w sprawie zmowy cenowej pomiędzy supermarketami a producentami nabiału).

Zdaniem obrońców byłych pracowników, Safeway, który dopuścił się zakazanego zachowania nie może żądać odszkodowania wynikającego, z jego własnego nielegalnego działania (obowiązująca w prawie brytyjskim zasada zw. ex turpi causa). Ponadto wskazywali niezgodność żądania z brytyjskimi regulacjami prawa konkurencji, która nie przewidują odpowiedzialności cywilnej osób fizycznych, nawet jeśli to ich zachowanie spowodowało naruszenie prawa antymonopolowego. W opinii obrońców, możliwość dochodzenia odszkodowań od osób fizycznych może negatywnie wpłynąć na skuteczność i efekt odstraszający kar nakładanych na przedsiębiorców.

Sąd nie przychylił się do tych argumentów i przyjął sprawę do rozpoznania.

Choć przedsiębiorca rzeczywiście nie może dochodzić odszkodowania za właśnie nielegalne zachowania, to należy rozważyć co w przypadku, gdy naruszenie nie wynika z zachowania samego przedsiębiorcy, lecz z zachowania jego pracowników. Dotychczas, ze względu na wspomnianą ex turpi causa przedsiębiorcy napotykali trudności w dochodzeniu odszkodowań od pracowników, ponieważ ich roszczenie wynikałoby z naruszenia prawa konkurencji. Zdaniem sądu, fakt ten, niekoniecznie musi uniemożliwiać dochodzenia odszkodowań.

Sprawa może okazać się ważnym precedensem i mieć znaczące konsekwencje.

Wskazuje się, że możliwe będzie także odzyskanie odszkodowań wypłaconych w związku z roszczeniami osób trzecich (private enforcement). Z pewnością będzie to skuteczny środek odstraszający osoby fizyczne rozważające naruszenie prawa konkurencji. Może to mieć także wpływ na toczącą się aktualnie debatę co do wpływu tzw. programów compliance na wysokość kar za naruszanie prawa konkurencji.

Dodatkowo, komentatorzy uważają, że konieczne wydaje się rozważenie wpływu możliwości dochodzenia odszkodowań od osób fizycznych na postępowania antymonopolowe – np. na program leniency (czy pracownicy chętnie ujawnialiby swoje działania, jeśli mogłoby to grozić koniecznością zapłaty odszkodowań?).

Na portalu Europa ukazały się szczegółowe wyjaśnienia dotyczące sposobu przeprowadzania przez Komisję postępowań antymonopolowych, przygotowane przez Dyrekcję Generalną ds. Konkurencji i urzędników przeprowadzających spotkania wyjaśniające.
Wyjaśnienia przedstawione są w trzech dokumentach – pierwszy z nich dotyczy najlepszych praktyk w zakresie prowadzenia postępowań antymonopolowych, drugi – najlepszych praktyk dotyczących przedstawiania danych o charakterze ekonomicznym jako dowodów (zarówno w postępowaniach antymonopolowych jak i postępowaniach dotyczących połączeń przedsiębiorstw), trzeci zawiera wytyczne dotyczące roli urzędników przeprowadzających spotkania wyjaśniające w ramach postępowań antymonopolowych.

Dokumenty dostępne pod adresem:

http://ec.europa.eu/competition/consultations/2010_best_practices/index.html

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów opublikował nową interpretację, tym razem dotyczy ona sposobu obliczania terminów w postępowaniach antymonopolowych w sprawach koncentracji.

Interpretacja

W listopadzie 2009, po raz pierwszy w Irlandii, sąd orzekł karę pozbawienia wolności bez zawieszenia w związku z udziałem przedsiębiorcy w kartelu. Czynem, za który orzeczona została ta sankcja było niezapłacenie grzywny wymierzonej za udział w porozumieniu cenowym.

Skazaną osobą jest były skarbnik i prezes Citroën Dealers Association (CDA), James Bursey. Irlandzki organ antymonopolowy uznał, że przez ponad 10 lat członkowie CDA uczestniczyli w porozumieniu cenowym odnośnie samochodów marki Citroën w Irlandii. W kwietniu 2009 r. Bursey został uznany za winnego naruszenia przepisów antymonopolowych i skazany na 15 miesięcy pozbawienia wolności w zawieszeniu na 5 lat oraz na grzywnę w wysokości 80 000 EUR. Inni członkowie kartelu otrzymali podobne kary, jednak żaden z nich nie uchylał się od zapłacenia grzywny. Za niezapłacenie grzywny Bursey został skazany na 28 dni pozbawienia wolności.

Udział w porozumieniu ograniczającym konkurencję (kartele) stał się przestępstwem w Irlandii w 1996 i jest zagrożony karą pozbawienia wolności do 5 lat i karą grzywny do 4 milionów EUR.

Podobne zagrożenie karą przewiduje prawo brytyjskie od 2002 r., zgodnie z którym osoba biorąca udział w kartelu może zostać skazana karę pozbawienia wolności do lat 5 i karę grzywny (bez ograniczenia wysokości). Pierwsze kary pozbawienia wolności nałożone zostały w 2008 r. (od dwóch i pół roku do trzech lat).

Źródło: http://www.jonesday.com/pubs/pubs_detail.aspx?pubID=S6840

Wkroczyliśmy w Nowy Rok – 2010. Pierwsza noworoczna informacja na blogu dotyczy ekscytujących wydarzeń – konferencji w Polsce, jakie czekają na miłośników prawa konkurencji:

1. Konferencja organizowana przez Wydział Prawa Uniwersytetu Warszawskiego na niezwykle interesujący i aktualny temat “Własność intelektualna a prawo konkurencji”. Odbędzie się ona w dniu 12 stycznia w Sali Senatu Uniwersytetu Warszawskiego (Pałac Kazimierzowski). Wśród prelegentów m. in. prof. Ewa Sowińska, prof. Krystyna Szczepanowska oraz dr Dawid Miąsik.

Więcej informacji oraz program można znaleźć pod linkiem poniżej:

Konferencja IP/Competition

2. Konferencja organizowana przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w ramach obchodów XX-lecia Urzędu “Aktualne problemy polityki konkurencji”, która zaplanowana jest na 27 maja 2010 r. Wśród gości m.in. William E. Kovacic czy Leszek Balcerowicz.

Poniżej program konferencji:

XX-lecie Konferencja

Wzorując się na blogu The Antitrust Hotch Potch sporządziłem polską wersję językową tabeli ze zmianą numeracji istotnych dla prawników zajmujących się konkurencją artykułów. Continue reading…

Poniższy przegląd obejmuje artykuły naukowe nt. prawa konkurencji opublikowane w ciągu ostatnich miesięcy.

• Bartosz Turno, Prawo odmowy przekazania informacji służącej wykryciu naruszenia reguł konkurencji w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny ROK LXXI, zeszyt 3, 2009.
• Jan Szczodrowski, Ograniczenia w handlu równoległym produktami farmaceutycznymi w świetle przepisów europejskiego prawa konkurencji, Monitor Prawniczy 23/2009. (glosa do wyroku Syfait II)
• Jan Szczodrowski, Ograniczenia w handlu równoległym produktami farmaceutycznymi w świetle przepisów europejskiego prawa konkurencji – glosa do wyroku Europejskiego Trybunatu Sprawiedliwości z 19.05.2009 r. w sprawach połączonych (C-171/07) Apothekerkammer des Saarlandes oraz inne i (C-172/07) Helga Neumann-Seiwert przeciwko Saarland i Ministerium fur Justiz, Gesundheit und Soziales, Glosa 4/2009.
• Jan Szczodrowski, Handel równoległy produktami farmaceutycznymi w orzecznictwie ETS, Europejski Przegląd Sądowy 10/2009.
• Adam Doniec, Okoliczności odmowy udzielenia licencji konkurentom przez przedsiębiorstwo dominujące jako nadużywanie pozycji dominującej w rozumieniu art. 82 TWE, Glosa 3/2009.
• Konrad Kohutek, Zarzut nadużycia pozycji dominującej na rynku usług weterynaryjnych – glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 19.02.2009 r. (III SK 31/08), Glosa 4/2009.

W dniu 8 grudnia 2009 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał decyzję stwierdzającą istnienie porozumienia ograniczającego konkurencję wśród producentów cementu. Nałożył też karę o łącznej wysokości 411 milionów złotych, co stanowi największą sumę w dotychczasowej działalności Urzędu.

Stronom obecnie przysługuje możliwość odwołania od decyzji do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Decyzja

Artykuł opisujący porozumienie

Komisja Europejska potwierdziła na swojej stronie internetowej informację, że dziś rano jej urzędnicy dokonali tzw. nalotów o poranku (ang. dawn raids) na siedziby firm farmaceutycznych w kilku państwach członkowskich UE. Naloty te związane są z podejrzeniem naruszenia europejskiego prawa konkurencji, zarówno w aspekcie porozumień ograniczających konkurencję, jak i nadużycia pozycji dominującej (art. 101 i 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej).

Jak podaje Financial Times, podczas ostatniej serii nalotów na firmy z branży farmaceutycznej, która miała miejsce 6 października 2009 r., urzędnicy Komisji przeprowadzili czynności w siedzibach Sanofi-Aventis, Teva oraz Novartis.