Program zgodności jako przesłanka obniżenia kary pieniężnej we Francji i w Polsce

Tekst gościnny
Dodane przez Tekst gościnny Marzec 1, 2012 08:04

Program zgodności jako przesłanka obniżenia kary pieniężnej we Francji i w Polsce

Zachęcamy do lektury tekstu gościnnego dr Małgorzaty Kozak, adiunkta na Uczelni Łazarskiego.

10 lutego 2012 roku francuska Autorité de la Concurrence (Autorité), po długiej publicznej dyskusji, opublikowała wytyczne (tzw. dokument ramowy), w jaki sposób traktować będzie programy zgodności – Compliance (fr. programme de conformité). Jest to wyraźne nawiązanie do broszury Komisji wydanej w listopadzie 2011. Jednakże, francuski regulator nie zadowala się kodeksem drogowym sprowadzającym się do wytycznych postępowania, za nieprzestrzeganie których grożą określone sankcje, ale wskazuje konkretne zachęty za wprowadzania programów zgodności.

Nowy dokument przedstawiający ramy analizy regulatora jest obowiązujący dla Autorité. Jak wyjaśnił Przewodniczący Autorité tego samego dnia na konferencji Demain la concurrence „New Frontiers of Antitrust” nie chodzi o to, żeby wynagradzać przedsiębiorców bezpośrednio za wprowadzanie programów compliance, ale żeby pokazać, w jaki sposób AC będzie uwzględniała takie programy np. w kontekście obniżenia kar za praktyki, za które nie można ubiegać się o całkowite zwolnienie kary w trybie procedury leniency (tłumaczenie własne – MK). Również, celem dokumentu jest opisanie najlepszych praktyk oraz promocja praktycznego wprowadzenia ich w życie, niezależnie od wielkości przedsiębiorcy (szczególne uwzględnienie małych i średnich przedsiębiorstw). Co więcej, wyraźny nacisk został położony na małe i średnie przedsiębiorstwa, które często nie korzystają z programów compliance głównie ze względu na ich koszt.

Jednakże najważniejszą konsekwencją praktyczną opublikowanego dokumentu jest to, że przedsiębiorcy, którzy zobowiązali się wdrożyć program zgodności, spełniający wymogi Autorité lub dostosować istniejący program zgodności do tych wymogów, mogą otrzymać z tego tytułu redukcję kary o 10% zgodnie z warunkami określonymi w dokumencie ramowym. To obniżenie kary zostanie dodane do dziesięcioprocentowej obniżki wynikającej z procedury nie kwestionowania zarzutów oraz do pięcioprocentowej redukcji, która może zostać przyznana z tytułu innych zobowiązań zgodnie z komunikatem Autorité z 10 lutego 2012 dotyczącym nie kwestionowania zarzutów.

Taką podstawę we francuskim Kodeksie handlowym daje przepis artykułu L. 464-2 III, zgodnie z którym jeżeli przedsiębiorca lub organizacja nie kwestionuje zarzutów, generalny sprawozdawca może zaproponować kolegium aby wzięło pod uwagę zobowiązania zmiany zachowania, które przedsiębiorca proponuje na przyszłość. Jak zauważa w swoim dokumencie Autorité takie zobowiązania mogą między innymi składać się z wprowadzenia lub udoskonalenia programów zgodności.

Od momentu wprowadzenia tego przepisu, praktyka Autorité jak i jej poprzednika stopniowo rozbudowywały praktykę orzeczniczą, w ramach której m.in. takie zobowiązania były akceptowane, stawały się one obowiązkowe jak i były brane pod uwagę przy przyznawaniu redukcji kary pieniężnej, po potwierdzeniu w każdym przypadku, że te zobowiązania były znaczące, wiarygodne oraz weryfikowalne.

Dokument ramowy składa się z czterech części. Najbardziej interesująca jest część III, w której Autorité wskazuje elementy, które powinny być zawarte w programach zgodności, tak aby programy te były skuteczne. Również, w części IV Autorité wskazuje konkretne rezultaty, których regulator oczekuje od programów zgodności. Egzemplifikacją skuteczności ex post programu jest odkrycie przez samo przedsiębiorstwo, że doszło do naruszenia zasad konkurencji pod warunkiem, że są zabezpieczone zadowalające środki w celu zatrzymania naruszenia i wyciagnięcia z niego konsekwencji. Stąd, działania, które przedsiębiorca zamierza podjąć po odkryciu naruszenia stają się drugim wskaźnikiem ex post determinującym skuteczność programu.
Istnienie Wytycznych należy zdecydowanie zaliczyć na plus francuskiemu regulatorowi. Ich niewątpliwą zaletą jest jasne określenie liczby punktów procentowych, o które kara może zostać obniżona w przypadku spełnienia warunków określonych w Komunikacie.

Nie można w tym miejscu nie wspomnieć, że również Prezes UOKIK w Wyjaśnieniach w sprawie kryteriów wyznaczania wysokości kar pieniężnych nakładanych na przedsiębiorców naruszających prawo antymonopolowe (tekst opublikowany na stronie www.uokik.gov.pl, dostęp:29.02.2012) wskazuje metodologię ustalania wysokości kar nakładanych na podstawie Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jednakże, Wyjaśnienia Prezesa UOKIK odnośnie wysokości kar są niezwykle ogólne. Jako okoliczności łagodzące wskazano pięć hipotez. Wśród nich, jako okoliczność łagodząca traktowane będzie zaniechanie przez przedsiębiorcę stosowania praktyki ograniczającej konkurencje przed wszczęciem postępowania antymonopolowego, bądź niezwłocznie po jego wszczęciu, Jako okoliczność łagodząca, jakkolwiek o mniejszej wadze, traktowane będzie również podjecie działań mających na celu zaprzestanie praktyki lecz pełnego zaprzestania nie stanowiących. Nie ulega wątpliwości, że precyzyjne ujęcie okoliczności, w których przedsiębiorca „wykrywa” nieprawidłowości w swoim funkcjonowaniu służy wzmocnieniu pewności prawnej. Moim zdaniem, warto rozważyć zredagowanie takich wyjaśnień Prezesa UOKIK, które tak jak pokazuje to przykład francuski, dawałyby przedsiębiorcom skonkretyzowaną odpowiedź odnośnie potencjalnej wysokości kary.

Dokument ramowy w języku angielskim może zostać załadowany pod tym adresem http://www.autoritedelaconcurrence.fr/doc/framework_document_compliance_10february2012.pdf.

dr Małgorzata Kozak, adiunkt, Uczelnia Łazarskiego

Tekst gościnny
Dodane przez Tekst gościnny Marzec 1, 2012 08:04
Napisz komentarz

Brak komentarzy

Co o tym myślisz?

Bądź pierwszą osobą która doda komentarz do artykułu.

Napisz komentarz
Zobacz komentarze

Napisz komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.
Wymagane pola oznaczone są*

Wydarzenia

No events found