Ekstraterytorialny zasięg Rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw

Tekst gościnny
Dodane przez Tekst gościnny Listopad 20, 2011 13:03 Uaktualniony

Ekstraterytorialny zasięg Rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw

Karolina Sapińska

Zasada ekstraterytorialności jest odstępstwem od tradycyjnego wymiaru kompetencji jurysdykcyjnej państwa, opartego na modelu jurysdykcji legislacyjnej, wykonawczej i sądowniczej. Ekstraterytorialność umożliwia bowiem stosowanie prawa krajowego danego państwa do czynności dokonanych poza jego terytorium, jeśli czynności te wywierają lub też potencjalnie wywierać mogą skutki na jego obszarze. Z jednej więc strony ekstraterytorialność poszerza właściwość jurysdykcyjną jednego państwa, z drugiej natomiast postrzegana jest ona jako zagrożenie dla suwerenności i interesów innego państwa. Ekstraterytorialne stosowanie prawa obejmuje jednakże niewiele dziedzin prawa publicznego, w tym szeroko pojęte prawo konkurencji.

Rozporządzenie 139/2004 rozpoznaje zasadę ekstraterytorialnego stosowania unijnego prawa konkurencji i przyznaje Komisji Europejskiej szerokie uprawnienia w zakresie kontroli koncentracji przedsiębiorstw mających siedzibę poza terytorium Unii Europejskiej. Rozporządzenie stanowi jeden z unijnych instrumentów prawnych stworzonych dla zapewnienia systemu niezakłóconej konkurencji na obszarze Unii poprzez kontrolę koncentracji przedsiębiorstw. Zakres stosowania tego aktu nie obejmuje jednakże wszystkich koncentracji, ale tylko te o zasięgu wspólnotowym. Zatem, tylko reorganizacja przedsiębiorstwa będąca koncentracją o charakterze wspólnotowym podlegać będzie obowiązkom wynikającym z rozporządzenia.

Rozporządzenie 139/2004 precyzyjnie definiuje pojęcie koncentracji, które zgodnie z art. 3 obejmuje łączenie się dwóch lub więcej wcześniej samodzielnych przedsiębiorstw lub części przedsiębiorstw, przejęcie, przez jedną lub więcej osób już kontrolujących co najmniej jedno przedsiębiorstwo albo przez jedno lub więcej przedsiębiorstw, bezpośredniej lub pośredniej kontroli nad całym lub częścią jednego lub więcej innych przedsiębiorstw czy to w drodze zakupu papierów wartościowych lub aktywów, czy to w drodze umowy lub w jakikolwiek inny sposób oraz utworzenie wspólnego przedsiębiorstwa, pełniącego w sposób trwały wszystkie funkcje samodzielnego podmiotu gospodarczego.

Ponadto, art. 1 rozporządzenia określa przesłanki pozwalające na stwierdzenie czy dana koncentracja przedsiębiorstw posiada wymiar wspólnotowy. Kryterium oceny oparte jest na światowym i wspólnotowym obrocie osiąganym przez przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji. Zgodnie z progami podanymi w art. 1(2) koncentracja ma wymiar wspólnotowy jeśli:

  1. łączny światowy obrót wszystkich przedsiębiorstw uczestniczących w koncentracji wynosi więcej niż 5 mld euro oraz
  2. łączny obrót każdego z co najmniej dwóch zainteresowanych przedsiębiorstw na terenie Wspólnoty wynosi ponad 250 mln euro.

Ponadto, mimo nieprzekroczenia progów ustanowionych w ust. 2 koncentracja ma charakter wspólnotowy jeśli spełnione są przesłanki ustanowione w art. 1(3):

  1. łączny światowy obrót wszystkich przedsiębiorstw uczestniczących w koncentracji wynosi więcej niż 2,5 mld euro,
  2. w każdym z co najmniej trzech Państw Członkowskich łączny obrót wszystkich przedsiębiorstw uczestniczących w koncentracji wynosi ponad 100 mln euro,
  3. w każdym z co najmniej trzech ujętych dla celów pkt 2 Państw Członkowskich łączny obrót każdego z co najmniej dwóch zainteresowanych przedsiębiorców przekracza 25 mln euro oraz
  4. łączny obrót przypadający na Wspólnotę każdego z co najmniej dwóch przedsiębiorstw uczestniczących w koncentracji wynosi więcej niż 100 mln euro.

Rozporządzenie 139/2004 przewiduje także odstępstwo od objęcia swoim zakresem koncentracji mimo przekroczenia ww. progów finansowych przez przedsiębiorstwa uczestniczące w koncentracji, w sytuacji gdy każde z zainteresowanych przedsiębiorstw uzyskuje więcej niż dwie trzecie swoich łącznych obrotów przypadających na Wspólnotę w jednym i tym samym Państwie Członkowskim (reguła dwóch trzecich). W takim przypadku koncentracja podlegać będzie pod jurysdykcję krajową danego Państwa Członkowskiego.

Mimo, iż rozporządzenie 139/2004 nie odnosi się bezpośrednio do swojego ekstraterytorialnego zasięgu, jego zakres zastosowania nie ogranicza się tylko i wyłącznie do koncentracji przedsiębiorców z siedzibą na terenie Unii Europejskiej. Jedynym wymogiem, który musi być spełniony aby koncentracja została uznana za wspólnotową i tym samym kwalifikowała się do oceny jej zgodności ze wspólnym rynkiem przez Komisję Europejską jest aktywność przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji na terenie Wspólnoty pozwalająca na osiągnięcie przez nie wymaganych progów finansowych. Zatem, zarówno posiadanie przez zainteresowanych przedsiębiorców siedziby na terytorium Unii Europejskiej, jak i prowadzenie przez nich podstawowej działalności w jego obrębie nie jest wymagane przepisami rozporządzenia.

Ekstraterytorialny zakres stosowania rozporządzenia 139/2004 idzie w parze z szerokimi uprawnieniami Komisji Europejskiej w zakresie kontroli koncentracji przedsiębiorstw zagranicznych. Zgodnie bowiem z art. 4 rozporządzenia, każda koncentracja o zasięgu wspólnotowym podlega obowiązkowi uprzedniego zgłoszenia Komisji Europejskiej przed jej wykonaniem. Komisja dokonuje następnie oceny danej koncentracji w celu stwierdzenia czy jest ona czy też nie jest zgodna ze wspólnym rynkiem. W zależności od wyników tej analizy, Komisja uprawniona jest do uznania koncentracji za zgodną ze wspólnym rynkiem i tym samym umożliwia jej wykonanie lub też stwierdzić jej niezgodność i w rezultacie udaremnić dalsze procedowanie zainteresowanych przedsiębiorców.

Rozporządzenie 139/2004 wielokrotnie już stanowiło podstawę prawną decyzji Komisji Europejskiej dotyczących koncentracji przedsiębiorstw mających siedzibę poza granicami Unii Europejskiej, ale osiągającymi znaczny obrót we Wspólnocie. Należą do nich m.in. decyzje Komisji uznające koncentracje amerykańskich przedsiębiorstw Johnson&Johnson i Guidant (sprawa COMP/M.3687), a także Procter & Gamble i Gillette (sprawa COMP/M.3732) za zgodne ze wspólnym rynkiem, decyzja Komisji o niewyrażaniu sprzeciwu wobec koncentracji dwóch japońskich przedsiębiorstw Panasonic i Sanyo (sprawa COMP/M.5421), decyzja Komisji o uznaniu koncentracji między przedsiębiorstwem Cathay Pacific Airways z Hong Kongu i dwoma chińskimi przedsiębiorstwami z Chin Air China Limited i Air China Cargo Co. Limited za zgodną ze wspólnym rynkiem (sprawa COMP/M.5841) oraz wiele innych decyzji dotyczących zagranicznych przedsiębiorstw.

Karolina Sapińska, absolwentka studiów LLM z zakresu prawa spółek i prawa finansowego na Uniwersytecie w Glasgow zainteresowana problematyką międzynarodowej kontroli koncentracji przedsiębiorstw.

Tekst gościnny
Dodane przez Tekst gościnny Listopad 20, 2011 13:03 Uaktualniony
Napisz komentarz

Brak komentarzy

Co o tym myślisz?

Bądź pierwszą osobą która doda komentarz do artykułu.

Napisz komentarz
Zobacz komentarze

Napisz komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.
Wymagane pola oznaczone są*

Wydarzenia

No events found