Postępowanie UOKiK w sprawie nadużywania pozycji dominującej przez PGNiG

Arkadiusz Falecki
Dodane przez Arkadiusz Falecki Styczeń 5, 2011 13:28

Postępowanie UOKiK w sprawie nadużywania pozycji dominującej przez PGNiG

PGNiG poinformował wczoraj, w swoim komunikacie inwestorskim, że Prezes UOKiK wszczął postępowanie antymonopolowe w sprawie nadużywania przez spółkę pozycji dominującej na krajowym rynku hurtowej sprzedaży gazu ziemnego.

W ocenie Prezesa UOKiK nadużywanie pozycji dominującej na krajowym rynku hurtowej sprzedaży gazu ziemnego polegało na:
− ograniczaniu zbytu ze szkodą dla kontrahentów lub konsumentów poprzez odmowę sprzedaży paliwa gazowego na zasadach umowy kompleksowej na rzecz przedsiębiorcy zamierzającego dokonywać dalszej odsprzedaży gazu ziemnego, tj. NowyGaz Sp. z o.o. w Warszawie, co może stanowić praktykę określoną w art. 9 ust. 2 pkt. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów,
− przeciwdziałaniu ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji poprzez odmowę sprzedaży paliwa gazowego na zasadach umowy kompleksowej na rzecz przedsiębiorcy zamierzającego dokonywać dalszej odsprzedaży gazu ziemnego, tj. NowyGaz Sp. z o.o. w Warszawie, co może stanowić praktykę określoną w art. 9 ust. 2 pkt. 5 ustawy.

Postępowanie jest to o tyle ciekawe, że PGNiG, jako sprzedawca z urzędu, ma publicznoprawny obowiązek świadczenie usługi kompleksowej i zawarcia umowy kompleksowej (która obejmuje sprzedaż oraz usługi przesyłania, dystrybucji oraz magazynowania gazu ziemnego) jedynie w stosunku do odbiorców w gospodarstwach domowych (art. 5a ust.1 Prawa energetycznego – PE, tak też SN w wyroku z 24 lipca 2002 r., sygn. akt. I CKN 944/00). Tak więc każdy odbiorca w gospodarstwie domowym może zwrócić się do Prezesa URE, w przypadku odmowy zawarcia umowy kompleksowej przez przedsiębiorstwo gazownicze, z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu, czyli o orzeczenie przez regulatora o zawarciu umowy kompleksowej (art.8 PE). Prezes URE nie ma jednak kompetencji, by rozstrzygnąć spór o zawarcie umowy kompleksowej pomiędzy PGNiG, a przedsiębiorstwem zamierzającym dokonywać dalszej odsprzedaży gazu ziemnego. PGNiG nie ma zaś obowiązku, na gruncie PE, świadczyć usługi kompleksowej oraz zawierać umowy kompleksowej na rzecz innych podmiotów niż właśnie odbiorcy w gospodarstwie domowym.

Specyfiką umowy kompleksowej jest to, że poza umową sprzedaży gazu ziemnego, zawiera ona również postanowienia innych umów, tj. umowy przesyłu, dystrybucji oraz magazynowania gazu ziemnego. Dopiero zawarcie i realizacja tych wszystkim umów daje odbiorcy możliwość otrzymania zakupionego gazu ziemnego. Umowy te realizowane są przez odpowiednio Operatora Systemu Przesyłowego, Operatora Systemu Dystrybucyjnego oraz Operatora Systemu Magazynowania. Z tego katalogu OSP jest samodzielnym przedsiębiorcą nie wchodzącym w skład grupy kapitałowej PGNiG.

Stroną umowy kompleksowej jest natomiast sprzedawca, który jest odpowiedzialny za realizację usług przez właściwych operatorów systemów. Umowa kompleksowa może również przewidywać, że sprzedawca zawiera odpowiednie umowy z operatorami w imieniu i na rzecz odbiorcy. W przypadku większych odbiorców (formalnie każdego), dostarczanie gazu ziemnego może odbyć się więc na podstawie szeregu samodzielnych umów, za realizację których są odpowiedzialni operatorzy systemów, zaś za umowę sprzedaży sprzedawca gazu ziemnego.

Jest to o tyle istotne, że operatorzy systemu mają obowiązek świadczenia usług przesyłu, magazynowania, czy też dystrybucji na rzecz każdego podmiotu, nie tylko na rzecz odbiorców w gospodarstwach domowych. Operatorzy mogą odmówić świadczenia tych usług jeżeli występują obiektywne przesłanki określone w PE. Prezes URE ma kompetencje do weryfikacji, czy odmowa była zasadna oraz do orzeczenia o obowiązku zawarcia umowy przesyłu, dystrybucji lub magazynowania.

Kwestią postępowania Prezesa UOKiK jest zatem nie tylko odpowiedź na pytanie, czy przedsiębiorca dominujący może odmówić zawarcia umowy z potencjalnym konkurentem. Prezes UOKiK będzie musiał określić również, czy naruszeniem zasad prawa konkurencji jest niezawarcie z podmiotem trzecim (OSP) umowy koniecznej do świadczenia usługi przez podmiot dominujący na rzecz potencjalnego konkurenta. Ocena czy istniała taka możliwość pozostaje jednak w sferze kompetencji Prezesa URE.

Arkadiusz Falecki
Dodane przez Arkadiusz Falecki Styczeń 5, 2011 13:28
Napisz komentarz

Brak komentarzy

Co o tym myślisz?

Bądź pierwszą osobą która doda komentarz do artykułu.

Napisz komentarz
Zobacz komentarze

Napisz komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.
Wymagane pola oznaczone są*

Wydarzenia

No events found